Tentoonstellling : "Kokoschka en Gauguin doorgelicht, wanneer het onzichtbare zichtbaar wordt" in het Museum voor schone kunsten - Brussel
Op woensdag 8 oktober ging ik (voor het vak esthetica) naar een tentoonstelling. Samen met Aline en Freya bezocht ik het museum voor schone kunsten voor de tentoonstelling "Kokoschka en Gauguin doorgelicht". We kregen de opdracht om hierover verschillende fiches in te vullen en deze fiches ga ik nu verwerken in mijn blogartikel.
Tijdens onze zoektocht naar een goede activiteit voor de eerste uitdaging, kregen we een tip van een vriendin. Ze vertelde dat er een tentoonstelling liep in Brussel over kunst, gecombineerd met wetenschap. Deze combinatie sprak mij wel aan, ik wou wat meer over kunst te weten komen en wetenschap interesseerde me ook.
Op het eerste zicht leek het me een rommelige tentoonstelling. Niet rommelig in de zin van rondslingerende elementen, maar ik vond niet direct een structuur in de tentoonstelling. Als we wat beter keken, zagen we pijltjes op de muren, waardoor het allemaal duidelijker werd.
De ruimte was ingedeeld in drie grote stukken die samen een geheel vormden. De wanden speelden hierin een grote rol, als je begon te lezen wat er op één wand geschreven stond en deze dan bleef volgen, kwam er vanzelf een logische structuur in de tentoonstelling.
In het eerste deel van de ruimte kon je uitleg krijgen over de wetenschappelijke kant van de hele tentoonstelling. Zowel met een beeldfragment als met tekst werd uitleg gegeven over het lichtspectrum en in welke mate dit lichtspectrum belangrijk was in de analyse van een schilderij. Door een kunstwerk anders te belichten kan je andere elementen ontdekken, soms verborgen elementen in het beeld zelf, maar ook verbeteringen of restauraties die aan het werk werden toegevoegd.
De uitgewerkte versie kregen we in de tweede ruimte, hier zag je 14 keer een schilderij van Paul Gauguin, het portret van Suzanne Bambridge. Eén keer het originele met daaronder 13 keer hetzelfde schilderij, telkens bewerkt met een andere kleur uit het zichtbaar lichtspectrum. Paul Gauguin schilderde het schilderij in 1891. Suzanne Bambridge was een Engelse vrouw die op Tahiti leefde, er zijn maar zeer weinig gegevens over haar terug te vinden. Ze was de dochter van Thomas Bambridge en Maria Marae O'Connor. Ze trouwde met een Tahitaans stamhoofd en speelde een bemiddelende rol in de onderhandelingen om de oorlog te beëindigen.
Deze compositie van het schilderij was ongewoon voor Gauguin. Het gezicht van het model is frontaal geplaatst, enkel de stoel waarin ze zit staat schuin. Suzanne kijkt op een subtiele manier naar rechts. Opmerkelijk was dat in deze periode een foto rondging van de voormalige koningin, op deze foto zat Koningin Pomaré IV op bijna exact dezelfde manier als Suzanne. Gauguin zou zich gebaseerd hebben op deze foto.
Het schilderij werd rond 1912 vanuit Tahiti naar Frankrijk overgebracht en daar werd het verschillende keren gerestaureerd.
De ruimte was ingedeeld in drie grote stukken die samen een geheel vormden. De wanden speelden hierin een grote rol, als je begon te lezen wat er op één wand geschreven stond en deze dan bleef volgen, kwam er vanzelf een logische structuur in de tentoonstelling.
In het eerste deel van de ruimte kon je uitleg krijgen over de wetenschappelijke kant van de hele tentoonstelling. Zowel met een beeldfragment als met tekst werd uitleg gegeven over het lichtspectrum en in welke mate dit lichtspectrum belangrijk was in de analyse van een schilderij. Door een kunstwerk anders te belichten kan je andere elementen ontdekken, soms verborgen elementen in het beeld zelf, maar ook verbeteringen of restauraties die aan het werk werden toegevoegd.
De uitgewerkte versie kregen we in de tweede ruimte, hier zag je 14 keer een schilderij van Paul Gauguin, het portret van Suzanne Bambridge. Eén keer het originele met daaronder 13 keer hetzelfde schilderij, telkens bewerkt met een andere kleur uit het zichtbaar lichtspectrum. Paul Gauguin schilderde het schilderij in 1891. Suzanne Bambridge was een Engelse vrouw die op Tahiti leefde, er zijn maar zeer weinig gegevens over haar terug te vinden. Ze was de dochter van Thomas Bambridge en Maria Marae O'Connor. Ze trouwde met een Tahitaans stamhoofd en speelde een bemiddelende rol in de onderhandelingen om de oorlog te beëindigen.
Deze compositie van het schilderij was ongewoon voor Gauguin. Het gezicht van het model is frontaal geplaatst, enkel de stoel waarin ze zit staat schuin. Suzanne kijkt op een subtiele manier naar rechts. Opmerkelijk was dat in deze periode een foto rondging van de voormalige koningin, op deze foto zat Koningin Pomaré IV op bijna exact dezelfde manier als Suzanne. Gauguin zou zich gebaseerd hebben op deze foto.
Het schilderij werd rond 1912 vanuit Tahiti naar Frankrijk overgebracht en daar werd het verschillende keren gerestaureerd.
 |
| 14 keer het portret van Suzanne Bambridge - Paul Gauguin |
Paul Gauguin was een Franse kunstenaar, zijn werk werd postimpressionistisch en symbolistisch genoemd. Gauguin had veel van zijn kunstkennis te danken aan Gustave Arosa, deze man werd zijn voogd toen Pauls moeder stierf. Hij had eerst een gewone job en schilderde enkel in zijn vrije tijd. Nadat de beurs instortte en Gauguin zonder werk viel, besliste hij fulltime kunstenaar te worden. Hij kwam in contact met Vincent van Gogh, die hem financieel steunde. Ze schilderden ook veel samen, zo zijn er meerdere portretten die ze van elkaar maakten. Er werden brieven teruggevonden uit deze tijd waarin duidelijk werd dat deze twee mannen vaak ruzies hadden. Het blijkt zelfs dat Gauguin het oor van Van Gogh eraf sneed en niet Van Gogh zelf.
In 1981 vertrok Gauguin, hij wilde weg uit de Europese beschaving en wilde zich verzetten tegen de burgerlijke samenleving. Hij trok naar het eiland Tahiti. Maar na de dood van de koningin verfranste de maatschappij hier ook beetje bij beetje en deze frustraties uitte Gauguin ook in zijn werk.
In deze ruimte werd er ook een werk van Oskar Kokoschka tentoongesteld, namelijk "de Trancespeler".
Oskar Kokoschka was een Oostenrijkse kunstenaar, hij was schilder, graficus en schrijver. Zijn werk "de Trancespeler"was een portret van zijn vriend, de toneelspeler Ernst Reinhold. Hij kijkt de toeschouwers recht in de ogen, dit directe oogcontact komt zelden voor in de werken van Kokoschka. De naam van het schilderij gaf hij omdat hij "verschillende dingen over hem dacht die zich niet in woorden laten uitdrukken".
Ook over dit schilderij kwamen wetenschappers heel wat te weten aan de hand van straling. Met infrarood reflectografie konden ze door de verflaag dringen waardoor zichtbaar werd dat onder dit schilderij een ander, veel ouder werk verborgen zit. Het was een portret van een vrouw, door deze stralingen worden enkele ledematen zichtbaar. Maar er zijn ook stukken die niet zichtbaar kunnen worden gemaakt, dit omdat Kokoschka op deze plaatsen een dikke laag verf gebruikte. Dit werk werd niet volledig overschilderd, er is een stukje van het oude in het nieuwe werk verwerkt. Het stukje werd voor het eerst opgemerkt door Ellie Desmet.
In het laatste werk op de foto hierboven is het portret van de trancespeler nog nauwelijks zichtbaar. Hieruit kunnen we afleiden dat Kokoschka schilderde met verf op basis van organische pigmenten. Het oorspronkelijke schilderij werd geschilderd met verf op metaalbasis. Daardoor is er een witte vlek te zien waar de Röntgenstralen werden tegengehouden.
Kokoschka nam het hoofd van de vrouw op in zijn schilderij, op de plaats waar het hart van de man zich bevind. Dit leunt aan bij het onderwerp van Kokoschka's werken, namelijk het innerlijke van de mensen.
Ik begreep eerst niet zo goed waarom precies deze werken waren gekozen voor het onderzoek met multispectraalanalyse. Maar nadat ik alle informatie gelezen had, werd het mij duidelijk en begon ik meer en meer de bedoeling van de tentoonstelling te begrijpen.
Over de creatieve opdracht heb ik lang nagedacht, ik wist niet goed wat ik kon doen omdat het allemaal met stralingen te maken heeft. Ik ging dus terug naar de titel van de tentoonstelling "..., wanneer het onzichtbare zichtbaar wordt". Dit deed me denken aan mijn kleuter- en lagere schooltijd, wanneer we met onzichtbare inkt schreven en dit dan alleen konden lezen met een speciaal lampje of wanneer we tekenden met een wit potlood. Dat laatste heb ik gebruikt voor mijn creatieve opdracht. Ik tekende Donald Duck met een wit potlood en ging er dan overheen met een oranje wasco waardoor de tekening zichtbaar werd. Dit is niet helemaal waar de tentoonstelling over ging, maar het is mijn interpretatie van "het onzichtbare dat zichtbaar wordt".
Voor de geïnteresseerden, de tentoonstelling duurt nog tot en met 25 januari.
Bronnen:
Kokoschka en Gauguin doorgelicht, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België. Laatst geraadpleegd op 9 januari 2015.
http://www.fine-arts-museum.be/nl/tentoonstellingen/kokoschka-gauguin-doorgelicht
Wikipedia, laatst bewerkt op 19 december 2014. Laatst geraadpleegd op 9 januari 2015.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Paul_Gauguin
Wikipedia, laatst bewerkt op 18 juli 2014. Laatst geraadpleegd op 9 januari 2015.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Oskar_Kokoschka
In 1981 vertrok Gauguin, hij wilde weg uit de Europese beschaving en wilde zich verzetten tegen de burgerlijke samenleving. Hij trok naar het eiland Tahiti. Maar na de dood van de koningin verfranste de maatschappij hier ook beetje bij beetje en deze frustraties uitte Gauguin ook in zijn werk.
In deze ruimte werd er ook een werk van Oskar Kokoschka tentoongesteld, namelijk "de Trancespeler".
Oskar Kokoschka was een Oostenrijkse kunstenaar, hij was schilder, graficus en schrijver. Zijn werk "de Trancespeler"was een portret van zijn vriend, de toneelspeler Ernst Reinhold. Hij kijkt de toeschouwers recht in de ogen, dit directe oogcontact komt zelden voor in de werken van Kokoschka. De naam van het schilderij gaf hij omdat hij "verschillende dingen over hem dacht die zich niet in woorden laten uitdrukken".
Ook over dit schilderij kwamen wetenschappers heel wat te weten aan de hand van straling. Met infrarood reflectografie konden ze door de verflaag dringen waardoor zichtbaar werd dat onder dit schilderij een ander, veel ouder werk verborgen zit. Het was een portret van een vrouw, door deze stralingen worden enkele ledematen zichtbaar. Maar er zijn ook stukken die niet zichtbaar kunnen worden gemaakt, dit omdat Kokoschka op deze plaatsen een dikke laag verf gebruikte. Dit werk werd niet volledig overschilderd, er is een stukje van het oude in het nieuwe werk verwerkt. Het stukje werd voor het eerst opgemerkt door Ellie Desmet.
 |
| Links : het schilderij van Oskar Kokoschka, rechts: het schilderij waarover hij schilderde. |
Kokoschka nam het hoofd van de vrouw op in zijn schilderij, op de plaats waar het hart van de man zich bevind. Dit leunt aan bij het onderwerp van Kokoschka's werken, namelijk het innerlijke van de mensen.
Ik begreep eerst niet zo goed waarom precies deze werken waren gekozen voor het onderzoek met multispectraalanalyse. Maar nadat ik alle informatie gelezen had, werd het mij duidelijk en begon ik meer en meer de bedoeling van de tentoonstelling te begrijpen.
Over de creatieve opdracht heb ik lang nagedacht, ik wist niet goed wat ik kon doen omdat het allemaal met stralingen te maken heeft. Ik ging dus terug naar de titel van de tentoonstelling "..., wanneer het onzichtbare zichtbaar wordt". Dit deed me denken aan mijn kleuter- en lagere schooltijd, wanneer we met onzichtbare inkt schreven en dit dan alleen konden lezen met een speciaal lampje of wanneer we tekenden met een wit potlood. Dat laatste heb ik gebruikt voor mijn creatieve opdracht. Ik tekende Donald Duck met een wit potlood en ging er dan overheen met een oranje wasco waardoor de tekening zichtbaar werd. Dit is niet helemaal waar de tentoonstelling over ging, maar het is mijn interpretatie van "het onzichtbare dat zichtbaar wordt".
Voor de geïnteresseerden, de tentoonstelling duurt nog tot en met 25 januari.
Bronnen:
Kokoschka en Gauguin doorgelicht, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België. Laatst geraadpleegd op 9 januari 2015.
http://www.fine-arts-museum.be/nl/tentoonstellingen/kokoschka-gauguin-doorgelicht
Wikipedia, laatst bewerkt op 19 december 2014. Laatst geraadpleegd op 9 januari 2015.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Paul_Gauguin
Wikipedia, laatst bewerkt op 18 juli 2014. Laatst geraadpleegd op 9 januari 2015.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Oskar_Kokoschka
Geen opmerkingen:
Een reactie posten